【Tác giả bài viết là trọng tài cấp quốc gia Trung Quốc】

Vào rạng sáng ngày 8 tháng 7 theo giờ Bắc Kinh, trận đấu vòng 1/8 World Cup năm nay giữa Argentina và Ai Cập đã diễn ra. Nhà đương kim vô địch, sau khi bị dẫn trước và chỉ có 0,6% cơ hội chiến thắng, đã gỡ hòa ba bàn trong vòng hai mươi phút, hoàn thành cuộc lội ngược dòng ngoạn mục "thua hai gỡ ba", giành vé đi tiếp. Nhưng sau trận đấu, các quyết định của trọng tài người Pháp Letexier đã gây ra nhiều tranh cãi lớn.

Sau đây, xin mời độc giả theo góc nhìn của tác giả, lấy Luật bóng đá làm thước đo, cùng phân tích các tình huống gây tranh cãi trong trận đấu này.

Tình huống một: Phút thứ 12 hiệp một, cầu thủ số 7 của Argentina, De Paul, tranh chấp bóng bổng và phạm lỗi với cầu thủ số 8 của Ai Cập, Ashour, khiến anh ngã. Trọng tài thổi phạt, không có kỷ luật.

Phân tích luật: Tình huống này là một pha phản công từ pha cắt bóng ở phần sân đối phương của Ai Cập. Ashour đang nhận bóng từ đồng đội thì bị De Paul đá vào chân ngã. Đây là một pha tranh chấp bóng, De Paul cũng có khả năng giành quyền kiểm soát bóng, chỉ là Ashour chạm bóng trước khiến De Paul theo đà đá vào chân phải của Ashour. Nhưng từ động tác của De Paul, anh ta nhảy lên và duỗi chân với bóng, dẫn đến lực tiếp xúc tăng lên do quán tính, cộng với việc không chạm bóng, không có đệm, đá trực diện vào chân Ashour cũng đang phát lực. Trong Chương 12 của Luật bóng đá - Lỗi và hành vi không đúng, có quy định về mức độ phạm lỗi như sau:

· Bất cẩn (Careless) là khi cầu thủ thiếu tập trung hoặc cân nhắc trong tranh chấp, hoặc không có biện pháp phòng ngừa. Trường hợp này không cần kỷ luật.

· Liều lĩnh (Reckless) là khi hành vi của cầu thủ không quan tâm đến nguy hiểm hoặc hậu quả có thể xảy ra với đối phương. Trường hợp này phải cảnh cáo.

· Sử dụng sức mạnh quá mức (Using excessive force) là khi cầu thủ sử dụng lực vượt quá cần thiết, gây nguy hiểm cho an toàn của đối phương. Trường hợp này phải truất quyền thi đấu.

Mức độ của phạm lỗi này nằm giữa bất cẩn và liều lĩnh, ở ranh giới có rút thẻ vàng hay không. Cá nhân tôi cho rằng rút thẻ vàng cảnh cáo là phù hợp. Ở thời điểm đầu trận, Letexier chọn không rút thẻ cũng báo hiệu trận đấu sẽ có mức độ xử lý rộng.

Tình huống hai: Phút thứ 17 hiệp một, Ai Cập phản công từ pha cắt bóng ở phần sân đối phương, cầu thủ số 10 Salah nhận bóng ở khu vực vòng cung, phía sau có cầu thủ Argentina đẩy, Salah ngã mất quyền kiểm soát bóng, trọng tài không thổi phạt, cho trận đấu tiếp diễn.

Phân tích luật: Pha bóng này không có chậm lại và cận cảnh, nhưng từ góc nhìn tốc độ bình thường, cầu thủ Argentina có động tác tay phía sau nhưng lực khá nhẹ, không đủ để Salah ngã như vậy, tức là mức độ chưa tới. Trong bóng đá, phán quyết phạm lỗi không chỉ xem xét động tác mà còn xem xét lực, hướng và kết quả. Trong tình huống này, Salah cảm nhận động tác của cầu thủ phía sau và ngã theo, mong nhận được quả đá phạt ở vị trí đẹp trên vòng cấm. Xét tổng thể, quyết định không thổi phạt của trọng tài là đúng.

Tình huống ba: Phút thứ 18 hiệp một, Argentina kiểm soát bóng, cầu thủ số 9 Alvarez chuyền bóng thì bị cầu thủ số 2 của Ai Cập, Yasser, giẫm lên mu bàn chân ngã. Trọng tài thổi phạt, nhưng không kỷ luật.

Phân tích luật: Trong tình huống này, Yasser ở thế bất lợi, duỗi chân từ phía sau, khả năng giành bóng rất thấp, đồng thời không chạm bóng, chân hạ xuống giẫm lên mu bàn chân Alvarez, là tiếp xúc trực tiếp giữa đinh giày và mu bàn chân. Đây là một phạm lỗi rõ ràng. Xem xét lực của pha bóng, hướng và khả năng giành bóng, mức độ vượt quá phạm lỗi bất cẩn, đây nên là phạm lỗi liều lĩnh, cần rút thẻ vàng. Quyết định không kỷ luật của trọng tài là sai.

Tình huống bốn: Phút thứ 19 hiệp một, Argentina tấn công, cầu thủ số 3 Tagliafico nhận bóng trong vòng cấm, tiếp xúc với cầu thủ số 12 của Ai Cập, Hassan, ngã. Trọng tài thổi phạt, cho hưởng phạt đền.

Phân tích luật: Trong tình huống này, cả hai đều có khả năng giành bóng và đều là pha tranh chấp bóng. Tagliafico chiếm ưu thế vị trí trước Hassan, chạm bóng trước, Hassan phía sau duỗi chân không chạm bóng mà lại đạp vào đùi Tagliafico khiến anh mất thăng bằng ngã. Trong vòng cấm, phạm lỗi dẫn đến đá phạt trực tiếp thì phải cho phạt đền. Quyết định cho phạt đền của Letexier là đúng, quả phạt đền này không gây tranh cãi lớn.

Tình huống bốn (tiếp): Phút thứ 44 hiệp một, Ai Cập phản công từ pha cắt bóng, cầu thủ số 8 Ashour chuyền bóng rồi bị cầu thủ số 26 của Argentina, Molina, đẩy. Trọng tài không thổi phạt, không kỷ luật.

Phân tích luật: Trong tình huống này, động tác của Molina không phải là tranh chấp, cũng không sử dụng bộ phận hợp lý để tranh bóng, thậm chí xảy ra sau khi Ashour chuyền bóng, mục đích là hạn chế Ashour di chuyển sau chuyền, làm chậm đà tấn công của Ai Cập. Đây chắc chắn là một phạm lỗi. Xem xét tiếp xúc ở vai Ashour, lực nhẹ nhưng đủ làm mất thăng bằng của Ashour khi vừa chuyền bóng, khiến anh mất khả năng di chuyển.

Trong Chương 12 của Luật bóng đá - Lỗi và hành vi không đúng, phạm lỗi dẫn đến đá phạt trực tiếp có một điều sau:

Nếu trọng tài cho rằng cầu thủ trên sân bất cẩn, liều lĩnh hoặc sử dụng sức mạnh quá mức đối với đối phương như sau, thì cho đá phạt trực tiếp:

· Cản trở di chuyển của đối phương khi có tiếp xúc cơ thể.

Động tác của Molina là phạm lỗi cản trở điển hình, nhưng chưa đến mức liều lĩnh. Trước tiên phải thổi phạt. Quyết định không thổi phạt của trọng tài là sai. Ngoài ra, có CĐV cho rằng Ai Cập vẫn kiểm soát bóng, đây là lợi thế tấn công, nhưng thực tế Letexier không hề ra hiệu lợi thế, thậm chí không phản ứng, chỉ đơn giản là không nhận ra phạm lỗi. Đây cũng là vấn đề của ông trong trận đấu này: sự tập trung và khả năng nhận diện phạm lỗi có vấn đề.

Tình huống năm: Phút thứ 45 hiệp một, cầu thủ số 10 của Ai Cập, Salah, đang dẫn bóng bị cầu thủ số 13 của Argentina, Romero, vào bóng ngã. Trọng tài thổi phạt, nhưng không kỷ luật.

Phân tích luật: Trong tình huống này, Romero trượt bóng từ phía trước, tuy chạm bóng trước nhưng chúng tôi luôn nhấn mạnh: chạm bóng trước không có nghĩa là không phạm lỗi. Sau đó anh không thu chân, kéo theo Salah ngã, và khi vào bóng, đế giày vuông góc với mặt đất, đinh giày hướng ra ngoài, không có ý định thu chân, quẹt vào cẳng chân và mắt cá của Salah. Đây là phạm lỗi liều lĩnh 100%, tức là hành vi không quan tâm đến nguy hiểm hoặc hậu quả cho đối phương. Hành vi này tuyệt đối không được khuyến khích, cần được chú ý nghiêm ngặt, nên rút thẻ vàng vì "vào bóng liều lĩnh". Quyết định thổi phạt mà không kỷ luật của trọng tài là sai.

Tình huống sáu: Phút thứ 45+2 hiệp một, cầu thủ số 5 của Ai Cập, Rabia, tranh bóng bổng, khi hạ xuống tiếp xúc với cầu thủ số 9 của Argentina, Alvarez, ngã. Trọng tài thổi phạt, nhưng không kỷ luật.

Phân tích luật: Trong tình huống này, Alvarez ban đầu định tranh bóng với Rabia, nhưng khi Rabia nhảy lên, Alvarez do thế bất lợi không thể nhảy, sau đó quay người chui xuống dưới Rabia đang nhảy, khiến Rabia mất thăng bằng ngã. Đây là động tác rất nguy hiểm: khi cầu thủ nhảy lên tranh bóng, trọng tâm chịu bất kỳ tác động nào từ bên ngoài đều có thể gây hậu quả lớn, đe dọa an toàn. Huống hồ Alvarez ở dưới mặt đất còn Rabia ở trên không, tiếp xúc không cân bằng. Luật bóng đá quy định cầu thủ có quyền chọn vị trí trên sân, nhưng đã ở trong đường di chuyển của đối phương và di chuyển vào đường đi là khác nhau. Động tác của Alvarez là di chuyển vào đường hạ xuống của Rabia, hoàn toàn có thể gây hậu quả nghiêm trọng, là phạm lỗi 100% và cần bị cảnh cáo. Tiếp xúc này cần được chú ý nghiêm ngặt, quyết định thổi phạt mà không kỷ luật của trọng tài là sai.

Tình huống bảy: Phút thứ 45+6 hiệp một, Argentina phản công từ đường chuyền dài, cầu thủ số 20 Mac Allister tranh điểm rơi với thủ môn Ai Cập. Thủ môn bắt bóng trước, Mac Allister tay chạm lưng thủ môn, thủ môn Ai Cập ngã, trọng tài không thổi phạt.

Phân tích luật: Trong tình huống này, khi chạy đến điểm rơi để kiểm soát, thủ môn Ai Cập chiếm ưu thế vị trí tuyệt đối và bắt bóng trước. Mac Allister đến sau rõ ràng giảm tốc, không va vào thủ môn, động tác đưa tay khá nhẹ, có thể hiểu là để giảm quán tính tránh đâm vào thủ môn. Và không ảnh hưởng đến bóng đã được thủ môn kiểm soát, hiệp một sắp kết thúc, xét lực, quyết định không thổi phạt của trọng tài là đúng.

Tình huống tám: Phút thứ 58 hiệp hai, Ai Cập phản công từ phần sân nhà, Salah kiến tạo cho cầu thủ số 11 Zico ghi bàn, nhưng VAR báo rằng trước bàn thắng, cầu thủ số 19 của Ai Cập, Atia, đã phạm lỗi với cầu thủ số 6 của Argentina, Lisandro Martínez. Trọng tài hủy bàn thắng.

Phân tích luật: Xem xét phạm lỗi của Atia, đầu tiên, Lima (Lisandro) chiếm ưu thế vị trí tuyệt đối và giữ quyền kiểm soát bóng. Lúc này, Atia từ phía sau duỗi chân giẫm lên mu bàn chân Lima, đồng thời tay kéo liên tục áo Lima, khiến Lima ngã mất bóng, Ai Cập giành bóng phản công. Động tác của Atia là phạm lỗi rõ ràng: kéo áo phía sau và giẫm lên mu bàn chân đều không phải hành vi tranh bóng hợp lý. Quyết định thổi phạt và hủy bàn thắng của trọng tài là đúng.

Tình huống chín: Phút thứ 90+2 hiệp hai, trước khi Argentina ghi bàn, Salah dẫn bóng vào vòng cấm Argentina bị cướp bóng, tiếp xúc với Alvarez ngã, trọng tài không thổi phạt. Sau đó Argentina lập tức phản công ghi bàn.

Phân tích luật: Trong tình huống này, cú duỗi chân đầu tiên của Alvarez đã cướp được bóng, và khá sạch sẽ, không phạm lỗi. Lúc này bóng đến phía sau lưng Salah, trước mặt Alvarez, khả năng giành bóng và kiểm soát bóng của hai bên lập tức thay đổi, Salah khó giành lại bóng. Alvarez là bên có vị trí thuận lợi, thu chân cướp bóng là động tác hợp lý, không có động tác phụ, cũng không phá hỏng cơ hội tấn công tiếp theo của Salah. Cần biết không phải mọi tiếp xúc chân là phạm lỗi, không chỉ xem xét điểm tiếp xúc. Đây là tình huống bình thường trong bóng đá, lực tiếp xúc nhẹ. Xét tổng thể, quyết định không thổi phạt của trọng tài là đúng, bàn thắng sau đó của Argentina hợp lệ.

Tổng thể, trọng tài Letexier trong trận này không có vấn đề lớn ở các quyết định then chốt, nhưng có nhiều tranh cãi trong việc xử lý kỷ luật, tức là thể hiện kém trong việc kiểm soát mức độ trận đấu và nhận diện phạm lỗi, thậm chí có thể nói là tệ. Điều này dẫn đến vấn đề kiểm soát trận đấu: ở cuối trận, ông gần như không thể nắm bắt mức độ và cảm xúc của cầu thủ, tức là "còi mềm", thiếu quyết đoán, thổi còi chậm, rút thẻ do dự, cuối cùng gây ra tranh cãi lớn sau trận.